Hypatia

Moet de vrijheid van meningsuiting wijken voor het recht om niet gekwetst te worden? En mogen academici nog wel opvattingen verdedigen die buiten de heersende consensus vallen? Volgens Rik Torfs dreigen we steeds meer te vergeten waar de vrijheid van meningsuiting eigenlijk voor dient. Tijdens een lezing aan de Universiteit Gent hield de voormalige rector van de KU Leuven een pleidooi voor een zo groot mogelijke vrijheid van spreken. Ook, en vooral, wanneer de verkondigde ideeën ons niet bevallen. Lees meer ...

De Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) pleit in twee nieuwe adviezen voor een sterkere bescherming van academische vrijheid en de vrije meningsuiting in de wetenschappelijke sector. Dat is een belangrijke stap vooruit. Toch roept vooral het tweede rapport fundamentele vragen op over de plaats van waarheidsvinding binnen de wetenschap, zoals historicus Steije Hofhuis onlangs opmerkte. Hoe verhouden academische vrijheid, maatschappelijk engagement en wetenschappelijke objectiviteit zich tot elkaar? Lees meer ...

Toen filosoof Nathan Cofnas verwees naar een interne Harvard-analyse uit 2013, waaruit bleek dat zwarte studenten bij een volledig kleurenblind toelatingsbeleid nog slechts ongeveer 0,7 procent van de studentenpopulatie zouden uitmaken, veroorzaakte dat veel ophef. De controverse raakte aan een fundamentele vraag: wat gebeurt er met academische excellentie wanneer instellingen naast klassieke meritocratische criteria ook ras, geslacht en andere identiteitskenmerken laten meewegen? Een nieuw Canadees rapport geeft daarop een uitgesproken antwoord: die beleidskeuze gaat ten koste van wetenschappelijke excellentie en kost bovendien handenvol geld. Lees meer ...

Een pas verschenen artikel van Jordan P. Beck e.a. in Theory and Society neemt de zogeheten Diversity hypothesis onder de loep: de veelgehoorde stelling dat diversiteit leidt tot originelere, productievere en invloedrijkere wetenschap. Die aanname speelt vandaag een belangrijke rol in universiteitsbeleid, personeelsbeleid en onderzoeksfinanciering. Vaak wordt daarbij gesuggereerd dat het wetenschappelijke bewijs voor de voordelen van diversiteit overtuigend is. De auteurs van het artikel komen echter tot een veel voorzichtiger conclusie. Lees meer ...

Wanneer wordt kritiek op woke een vorm van geweld? Volgens vijf onderzoekers van de Vrije Universiteit Amsterdam kan het negatieve gebruik van het woord ‘woke’ mensen niet alleen stigmatiseren, maar ook psychische, sociale en zelfs lichamelijke schade berokkenen. Alleen vinden we in dit onderzoek nergens bewijs voor die aantijgingen. Bovendien zetten de auteurs kritiek op woke en DEI zonder inhoudelijke weerlegging weg als ‘populistisch’ en ‘reactionair’. Bedreigingen die van woke en DEI uitgaan, worden daarentegen als louter ‘vermeend’ voorgesteld, terwijl bestaand onderzoek naar zulke risico’s wordt genegeerd. In een tijd waarin onwelgevallig onderzoek al snel als ‘pseudowetenschap’ wordt afgedaan, verdient ook onderzoek dat keurig binnen het dominante academische discours past dezelfde kritische toets. Lees meer ...

An interim measure lasting three months has meanwhile been imposed on Nathan Cofnas. He is not allowed to teach or enter the university campus. Nevertheless, he appears to be retaining his appointment de facto, since the investigation into him is unlikely to be completed before his contract expires. His supervisor, Bouke de Vries, has also come under fire. Speaking to Doorbraak, he discusses inaccurate media reporting, academic freedom and an increasingly hostile climate at Ghent University. He stresses that he is speaking in a personal capacity and not on behalf of Ghent University. Lees meer ...

De veroordeling van Dries Van Langenhove door de correctionele rechtbank van Leuven op 26 mei 2026 heeft het debat over haatspraak opnieuw aangewakkerd. Moeten volwassen democratieën hun burgers kunnen bestraffen voor hun standpunten? Volgens Eric Heinze, hoogleraar recht en geesteswetenschappen aan de Queen Mary University of London, luidt het antwoord alvast volmondig nee. Lees meer ...

Twee linkse Amerikaanse politieke commentatoren, Cenk Uygur en Hasan Piker, mochten begin juni het Verenigd Koninkrijk niet binnen om te spreken op publieke evenementen. De Britse Home Office trok hun elektronische reistoelatingen (ETA) in met de mededeling dat hun aanwezigheid 'niet bevorderlijk voor het algemeen belang' zou zijn. De regering gaf geen gedetailleerde publieke motivering voor de beslissing. Wel is duidelijk dat de controverse draait rond hun uitgesproken kritiek op Israël en hun eerdere uitspraken over Gaza, Hamas en antisemitisme. Lees meer ...

De aanstelling van de Amerikaanse filosoof Nathan Cofnas aan de UGent veroorzaakt al maandenlang commotie. Eerst lagen zijn wetenschappelijke publicaties en publieke standpunten onder vuur. Toen dat niet volstond om hem aan de deur te zetten, verschoof het zwaartepunt van de kritiek naar de aanwervingsprocedure zelf. Die zou niet transparant geweest zijn en was misschien zelfs doorgestoken kaart. Maar uit de documenten die onze redactie kon inkijken bleek dat de procedure net ongewoon uitgebreid en zeer zorgvuldig verliep. Lees meer ...